กลุ่มการสนทนา :
กระดานสนทนา อบต.เขาย้อย
กระทู้ :
ที่ดินเปล่าประเมินวงเงินอย่างไร ก่อนใช้เป็นหลักประกัน
ที่ดินเปล่าเป็นทรัพย์ที่เจ้าของกิจการนิยมนำมาใช้ประกอบการขอสินเชื่อ เนื่องจากตรวจสอบกรรมสิทธิ์ได้ มีอายุการถือครองยาว และไม่มีค่าเสื่อมของตัวอาคาร อย่างไรก็ตาม การมีที่ดินมูลค่าสูงไม่ได้หมายความว่าจะได้รับวงเงินตามราคาที่เจ้าของตั้งไว้ หรือได้รับวงเงินในสัดส่วนสูงสุดเสมอไป
ในการประเมิน สินเชื่อแบบมีหลักประกัน ผู้ให้สินเชื่อจะไม่ได้พิจารณาเพียงจำนวนไร่หรือตารางวา แต่ต้องตรวจประเภทเอกสารสิทธิ ตำแหน่งที่ตั้ง ทางเข้าออก รูปแปลง หน้ากว้างติดถนน ผังเมือง สาธารณูปโภค ข้อจำกัดในการใช้ประโยชน์ และข้อมูลการซื้อขายในพื้นที่
ที่ดินสองแปลงอาจมีขนาดเท่ากันและอยู่ห่างกันไม่มาก แต่ได้รับราคาประเมินแตกต่างกันอย่างมีนัยสำคัญ หากแปลงหนึ่งติดถนนสาธารณะและมีรูปทรงเหมาะต่อการพัฒนา ขณะที่อีกแปลงต้องใช้ทางร่วม มีหน้ากว้างน้อย หรืออยู่ในพื้นที่ซึ่งใช้ประโยชน์ได้จำกัด
ดังนั้น การประเมินที่ดินเปล่าจึงต้องตอบมากกว่าคำถามว่า “ที่ดินอยู่ที่ไหนและมีพื้นที่เท่าไร” แต่ต้องตอบด้วยว่า “บุคคลอื่นสามารถซื้อ นำไปใช้ และพัฒนาต่อได้สะดวกเพียงใด”
ที่ดินเปล่าอาจใช้กรอบประมาณ 50–70% ของราคาประเมิน
สำหรับการคัดกรองเบื้องต้น ที่ดินเปล่าอาจใช้กรอบประมาณร้อยละ 50–70 ของราคาประเมินที่ผู้ให้สินเชื่อยอมรับ ตัวเลขดังกล่าวไม่ใช่มาตรฐานกลางและไม่ได้รับรองว่าที่ดินทุกแปลงจะได้รับสัดส่วนเดียวกัน
ที่ดินซึ่งมีโฉนดชัดเจน ติดถนนสาธารณะ รูปแปลงเหมาะสม สาธารณูปโภคพร้อม และอยู่ในพื้นที่ที่มีการซื้อขายต่อเนื่อง อาจมีโอกาสได้รับการพิจารณาใกล้ส่วนบนของกรอบมากกว่า
ในทางกลับกัน ที่ดินตาบอด ทางเข้าแคบ ต้องใช้ทางร่วม รูปแปลงไม่สม่ำเสมอ อยู่ในพื้นที่น้ำท่วมซ้ำ หรือมีข้อจำกัดด้านการใช้ประโยชน์ อาจได้รับราคาประเมินต่ำลง รวมถึงอาจถูกใช้สัดส่วนวงเงินอย่างระมัดระวัง
สิ่งสำคัญคือเปอร์เซ็นต์ต้องคูณกับ “ราคาประเมินที่ผู้ให้สินเชื่อยอมรับ” ไม่ใช่ราคาที่เจ้าของต้องการขาย ราคาที่ซื้อมาในอดีต หรือราคาประกาศของที่ดินแปลงใกล้เคียงโดยตรง
ราคาประกาศขายไม่ใช่ราคาที่ซื้อขายสำเร็จ
ผู้ประกอบการจำนวนไม่น้อยประเมินมูลค่าที่ดินจากป้ายประกาศขายหรือเว็บไซต์อสังหาริมทรัพย์ เช่น พบว่าแปลงใกล้เคียงประกาศขายตารางวาละ 50,000 บาท จึงนำราคาดังกล่าวมาคูณกับพื้นที่ของตนเองทันที
อย่างไรก็ตาม ราคาประกาศเป็นเพียงจำนวนที่ผู้ขายเสนอ ยังไม่ได้แสดงว่ามีผู้ซื้อยอมรับราคานั้นจริง ที่ดินอาจประกาศขายเป็นเวลาหลายปี หรือมีการต่อรองราคาลงเมื่อเกิดการซื้อขาย
ผู้ประเมินมักพิจารณาข้อมูลทรัพย์เปรียบเทียบหลายรายการ แล้วปรับความแตกต่างด้านตำแหน่ง ขนาด รูปแปลง หน้ากว้าง ทางเข้า ระดับพื้นที่ และการใช้ประโยชน์ก่อนสรุปเป็นราคาประเมิน
ตัวอย่างเช่น ที่ดินข้างเคียงประกาศขายตารางวาละ 50,000 บาท แต่แปลงดังกล่าวติดถนนใหญ่และมีหน้ากว้าง 40 เมตร ขณะที่ที่ดินที่จะนำมาใช้กับ สินเชื่อแบบมี หลักทรัพย์ค้ำประกัน อยู่ลึกจากถนนหลักและมีหน้ากว้างเพียง 12 เมตร การนำราคาเดียวกันมาใช้โดยไม่ปรับความแตกต่างย่อมทำให้คาดการณ์มูลค่าสูงเกินจริง
ประเภทเอกสารสิทธิมีผลต่อความชัดเจนของกรรมสิทธิ์
การตรวจเอกสารสิทธิเป็นจุดเริ่มต้นของการประเมินที่ดินเปล่า เพราะผู้ให้สินเชื่อต้องมั่นใจว่าสามารถตรวจสอบเจ้าของ ขอบเขต และภาระที่จดทะเบียนไว้ได้อย่างชัดเจน
โฉนดที่ดินควรมีข้อมูลตรงกับสภาพจริง ทั้งเลขที่ดิน หน้าสำรวจ เนื้อที่ ตำแหน่ง และชื่อผู้ถือกรรมสิทธิ์ หากมีผู้ถือกรรมสิทธิ์ร่วม ต้องตรวจว่าทุกฝ่ายยินยอมเข้าร่วมดำเนินการหรือไม่
พื้นที่ตามเอกสารกับพื้นที่ใช้งานจริงอาจแตกต่างกันในบางกรณี โดยเฉพาะที่ดินซึ่งถือครองมานาน มีแนวรั้วไม่ชัด หรือมีการใช้พื้นที่ร่วมกับแปลงข้างเคียง ผู้ประกอบการจึงควรตรวจหมุดที่ดินและแนวเขตก่อนส่งประเมิน หากมีข้อสงสัยอาจต้องดำเนินการรังวัดให้ชัดเจน
หากมีข้อพิพาทเรื่องแนวเขต ผู้บุกรุก หรือสิทธิครอบครองของบุคคลอื่น ความไม่แน่นอนดังกล่าวอาจทำให้การประเมินใช้เวลานานขึ้น หรือทำให้ผู้ให้สินเชื่อต้องขอให้แก้ไขปัญหาก่อนรับทรัพย์เป็นหลักประกัน
ทางเข้าออกอาจเปลี่ยนราคาประเมินได้มากกว่าที่คิด
การมีถนนอยู่ใกล้ที่ดินไม่ได้หมายความว่าแปลงนั้นมีทางเข้าออกทางกฎหมายเสมอไป ผู้ประเมินต้องตรวจว่าที่ดินติดถนนสาธารณะ มีทางภาระจำยอมซึ่งจดทะเบียนแล้ว หรืออาศัยการอนุญาตจากเจ้าของที่ดินข้างเคียงเพียงชั่วคราว
ที่ดินตาบอดหรือที่ดินซึ่งไม่มีทางเชื่อมกับถนนสาธารณะโดยชัดเจน มักใช้ประโยชน์และจำหน่ายต่อได้ยากกว่า แม้เจ้าของจะเข้าออกผ่านพื้นที่ข้างเคียงมานาน แต่หากไม่มีสิทธิในทางอย่างถูกต้อง ผู้ซื้อรายใหม่อาจไม่สามารถมั่นใจได้ว่าจะใช้เส้นทางเดิมต่อไป
กรณีมีภาระจำยอม ผู้ประเมินอาจพิจารณาความกว้างของทาง ประเภทยานพาหนะที่เข้าได้ และความเพียงพอต่อการใช้ประโยชน์ ตัวอย่างเช่น ทางกว้าง 3 เมตรอาจเพียงพอสำหรับรถยนต์ทั่วไป แต่ไม่เหมาะกับรถบรรทุกหรือการพัฒนากิจการบางประเภท
ดังนั้น เอกสารเกี่ยวกับทางเข้าออกจึงมีน้ำหนักต่อราคาประเมินและ สินเชื่อมีหลักทรัพย์ค้ำประกัน ไม่แพ้ตำแหน่งที่ตั้งของที่ดิน
รูปแปลงและหน้ากว้างเป็นตัวกำหนดประโยชน์ใช้สอย
พื้นที่รวมเท่ากันไม่ได้หมายความว่าที่ดินจะมีประโยชน์ใช้สอยเท่ากัน ที่ดินรูปสี่เหลี่ยม หน้ากว้างเหมาะสม และมีความลึกไม่มากเกินไป มักแบ่งพื้นที่หรือวางผังการใช้ประโยชน์ได้ง่ายกว่าที่ดินรูปสามเหลี่ยม แปลงคดเคี้ยว หรือแปลงที่มีลักษณะเป็นคอขวด
หน้ากว้างติดถนนมีผลต่อการเข้าถึง การวางทางเข้า จำนวนจุดเชื่อมต่อ และภาพลักษณ์ของทรัพย์ หากที่ดินมีพื้นที่มากแต่ติดถนนเพียงช่วงแคบ ผู้ซื้ออาจต้องเสียพื้นที่สำหรับทำถนนภายในเป็นจำนวนมาก ทำให้พื้นที่ซึ่งใช้ประโยชน์ได้จริงลดลง
ตัวอย่างเช่น ที่ดินสองแปลงมีขนาดแปลงละ 5 ไร่ แปลงแรกมีหน้ากว้าง 80 เมตรและรูปทรงค่อนข้างสม่ำเสมอ ส่วนแปลงที่สองมีหน้ากว้างเพียง 10 เมตรก่อนขยายออกด้านหลัง แม้พื้นที่รวมเท่ากัน แต่ความสะดวกในการพัฒนาและจำนวนผู้ซื้อที่สนใจอาจแตกต่างกันมาก
ผู้ประกอบการจึงไม่ควรประเมินที่ดินจากราคาเฉลี่ยต่อไร่เพียงอย่างเดียว แต่ควรพิจารณาว่ารูปแปลงทำให้เกิดพื้นที่สูญเสียหรือเพิ่มต้นทุนพัฒนาเท่าใด
ที่ดินแปลงใหญ่ไม่ได้มีราคาต่อหน่วยสูงกว่าเสมอไป
เจ้าของบางรายเข้าใจว่าที่ดินแปลงใหญ่ควรมีมูลค่ารวมและราคาต่อหน่วยสูงกว่า เพราะสามารถพัฒนาโครงการขนาดใหญ่ได้ แต่ในทางปฏิบัติ ที่ดินแปลงใหญ่อาจมีกลุ่มผู้ซื้อจำกัด เนื่องจากต้องใช้เงินจำนวนมากในการซื้อและพัฒนา
หากที่ดินขนาด 1 ไร่ในบริเวณเดียวกันซื้อขายได้ตารางวาละ 40,000 บาท ไม่ได้หมายความว่าที่ดินขนาด 20 ไร่จะสามารถคำนวณด้วยอัตราเดียวกันทั้งหมด ผู้ประเมินอาจต้องปรับราคาต่อหน่วยตามขนาด สภาพคล่อง และระยะเวลาที่คาดว่าจะใช้ในการจำหน่าย
ในทางกลับกัน ที่ดินแปลงเล็กอาจมีผู้ซื้อจำนวนมากกว่า แต่หากเล็กจนไม่สามารถใช้ประโยชน์ตามข้อกำหนดของพื้นที่ได้ มูลค่าก็อาจถูกจำกัดเช่นกัน
สำหรับการวางแผน สินเชื่อแบบมีหลักประกัน เจ้าของที่ดินแปลงใหญ่จึงควรใช้ราคาต่อหน่วยอย่างระมัดระวัง ไม่ควรนำราคาของแปลงขนาดเล็กที่ขายง่ายกว่ามาคูณทั้งพื้นที่โดยตรง
ผังเมืองกำหนดว่าที่ดินสามารถใช้ทำอะไรได้บ้าง
มูลค่าที่ดินไม่ได้ขึ้นอยู่กับตำแหน่งเพียงอย่างเดียว แต่ขึ้นอยู่กับสิ่งที่กฎหมายอนุญาตให้ดำเนินการบนพื้นที่นั้นด้วย ข้อกำหนดผังเมืองอาจจำกัดประเภทกิจการ ความหนาแน่น ขนาดอาคาร หรือรูปแบบการใช้ประโยชน์
ที่ดินซึ่งอยู่ใกล้เขตอุตสาหกรรมแต่ไม่สามารถใช้ประกอบกิจการอุตสาหกรรมตามที่เจ้าของวางแผนไว้ อาจไม่ได้มีมูลค่าในมุมธุรกิจตามที่คาด ในทำนองเดียวกัน ที่ดินติดถนนซึ่งมีข้อจำกัดด้านการก่อสร้างหรือการเชื่อมทางเข้าออก อาจต้องใช้เวลาและค่าใช้จ่ายเพิ่มเติมก่อนพัฒนา
ผู้ประเมินจึงต้องพิจารณาการใช้ประโยชน์สูงสุดที่เป็นไปได้ภายใต้ข้อกำหนดปัจจุบัน ไม่ใช่การใช้ประโยชน์ตามแผนในอนาคตซึ่งยังไม่ได้รับอนุญาต
ตัวอย่างเช่น เจ้าของประเมินที่ดินโดยอ้างอิงมูลค่าหลังพัฒนาเป็นคลังสินค้าแล้ว แต่ในวันที่ประเมิน ที่ดินยังไม่มีการขออนุญาตและอาจมีข้อจำกัดด้านผังเมือง ผู้ให้สินเชื่อย่อมไม่สามารถนำมูลค่าหลังพัฒนาในอนาคตมารับรองทั้งหมดได้
สาธารณูปโภคพร้อมช่วยลดต้นทุนของผู้ซื้อรายใหม่
ที่ดินซึ่งมีไฟฟ้า ประปา ระบบสื่อสาร ถนน และระบบระบายน้ำเข้าถึง มักพร้อมใช้งานมากกว่าที่ดินซึ่งผู้ซื้อรายใหม่ต้องลงทุนวางระบบเพิ่มเติม
ระยะห่างจากแนวไฟฟ้าหรือประปาอาจทำให้มีค่าใช้จ่ายในการขยายระบบ ส่วนกิจการที่ใช้ไฟฟ้ากำลังสูงต้องตรวจว่าระบบในบริเวณนั้นรองรับได้หรือไม่ การมีเสาไฟอยู่ใกล้พื้นที่ไม่ได้ยืนยันว่าจะสามารถใช้กำลังไฟตามที่กิจการต้องการทันที
เช่นเดียวกับถนน หากถนนมีความกว้างไม่เพียงพอ รับน้ำหนักรถขนส่งไม่ได้ หรือมีข้อจำกัดเรื่องเวลาเดินรถ ประโยชน์ใช้สอยเชิงพาณิชย์ของที่ดินอาจลดลง
ในมุมของผู้ประเมิน สาธารณูปโภคที่พร้อมไม่ได้เพียงทำให้เจ้าของปัจจุบันใช้งานสะดวก แต่ยังช่วยให้ผู้ซื้อรายใหม่เริ่มใช้ประโยชน์ได้เร็วขึ้น จึงสนับสนุนสภาพคล่องของทรัพย์ในตลาดรอง
ระดับดินและความเสี่ยงน้ำท่วมเป็นต้นทุนแฝง
ที่ดินซึ่งอยู่ต่ำกว่าถนนหรือมีประวัติน้ำท่วมอาจต้องใช้งบประมาณในการถม ปรับระดับ ทำกำแพงกันดิน และติดตั้งระบบระบายน้ำ ต้นทุนเหล่านี้อาจไม่ได้ปรากฏในราคาที่เจ้าของตั้งขาย แต่มีผลต่อจำนวนเงินที่ผู้ซื้อยินดีจ่าย
ตัวอย่างเช่น ที่ดินมีพื้นที่ 5 ไร่และต้องถมเฉลี่ยสูงขึ้น 1 เมตร หากต้องใช้ดินและค่าดำเนินการจำนวนมาก ผู้ซื้อรายใหม่อาจนำค่าใช้จ่ายดังกล่าวมาหักออกจากราคาที่เสนอซื้อ
สภาพดินก็มีความสำคัญ หากพื้นที่เคยเป็นบ่อ ดินอ่อน หรือมีข้อจำกัดด้านการรับน้ำหนัก การพัฒนาอาจต้องใช้ฐานรากและงานวิศวกรรมเพิ่มเติม แม้ประเด็นดังกล่าวจะเกี่ยวข้องกับการพัฒนาในอนาคต แต่ก็ส่งผลต่อความต้องการซื้อที่ดินในปัจจุบัน
ผู้ที่ต้องการใช้ที่ดินเปล่ากับ สินเชื่อแบบมีหลักประกัน จึงควรเตรียมข้อมูลระดับพื้นที่ ทางเข้า และประวัติน้ำท่วมตามข้อเท็จจริง ไม่ควรประเมินราคาจากทำเลเพียงด้านเดียว
ภาระจำยอม สัญญาเช่า และสิทธิของบุคคลอื่นต้องตรวจให้ครบ
ข้อความในสารบัญจดทะเบียนด้านหลังโฉนดอาจแสดงภาระที่มีผลต่อมูลค่าและการใช้ประโยชน์ เช่น การจำนอง ภาระจำยอม สิทธิเก็บกิน หรือสิทธิของบุคคลอื่น
ภาระจำยอมไม่ได้เป็นข้อเสียเสมอไป หากที่ดินได้รับสิทธิใช้ทางผ่านแปลงอื่น ภาระจำยอมอาจช่วยแก้ปัญหาทางเข้า แต่หากที่ดินของเจ้าของต้องเปิดทางให้แปลงอื่นผ่าน พื้นที่บางส่วนอาจไม่สามารถใช้ประโยชน์ได้เต็มที่
สัญญาเช่าที่มีอายุเหลือหลายปีอาจมีผลต่อการครอบครองและความยืดหยุ่นในการนำที่ดินไปใช้ หากอัตราค่าเช่าต่ำกว่าตลาดหรือมีสิทธิต่ออายุ ผู้ซื้อรายใหม่อาจต้องรับข้อผูกพันดังกล่าวต่อไป
ผู้ประกอบการควรตรวจโฉนดฉบับปัจจุบันและสัญญาที่เกี่ยวข้องทั้งหมดก่อนส่งประเมิน ไม่ควรใช้สำเนาเก่าซึ่งอาจยังไม่แสดงรายการจดทะเบียนล่าสุด
ราคาที่ดินเพิ่มขึ้นทั้งตลาด ไม่ได้หมายความว่าทุกแปลงเพิ่มเท่ากัน
ศูนย์ข้อมูลอสังหาริมทรัพย์รายงานว่า ดัชนีราคาที่ดินเปล่าก่อนการพัฒนาในกรุงเทพฯ และปริมณฑล ไตรมาส 2 ปี 2569 เพิ่มขึ้นร้อยละ 6.2 เมื่อเทียบกับช่วงเดียวกันของปีก่อน แต่ลดลงร้อยละ 1.8 จากไตรมาสก่อนหน้า ข้อมูลยังแสดงให้เห็นว่าอัตราการเปลี่ยนแปลงแตกต่างกันระหว่างแต่ละทำเล
ล่าสุด REIC ได้เผยแพร่หัวข้อรายงานไตรมาส 3 ปี 2569 เมื่อวันที่ 22 ตุลาคม 2569 ซึ่งสะท้อนว่าข้อมูลตลาดที่ดินมีการติดตามเป็นรายไตรมาส ไม่ควรยึดราคาจากช่วงเวลาใดช่วงเวลาหนึ่งเป็นค่าถาวร
ในเชิงวิเคราะห์ ดัชนีที่เพิ่มขึ้นเป็นข้อมูลภาพรวม ไม่สามารถนำมาคูณเพิ่มราคาที่ดินรายแปลงโดยอัตโนมัติ ที่ดินในทำเลซึ่งมีโครงสร้างพื้นฐานใหม่อาจมีความต้องการเพิ่มขึ้น แต่แปลงที่มีทางเข้าไม่ชัด รูปทรงไม่เหมาะ หรือใช้ประโยชน์ได้จำกัด อาจไม่ได้เพิ่มมูลค่าในอัตราเดียวกับตลาดโดยรวม
ตัวอย่างคำนวณที่ดินเปล่าก่อนใช้เป็นหลักประกัน
สมมติเจ้าของกิจการมีที่ดินเปล่าขนาด 2 ไร่ หรือ 800 ตารางวา และประเมินจากราคาประกาศบริเวณใกล้เคียงตารางวาละ 15,000 บาท จึงคาดว่าที่ดินมีมูลค่า 12 ล้านบาท
เมื่อตรวจรายละเอียดพบว่า ที่ดินมีทางเข้าร่วม หน้ากว้างน้อยกว่าแปลงเปรียบเทียบ และอยู่ต่ำกว่าระดับถนน ผู้ประเมินจึงปรับราคาที่เหมาะสมเหลือตารางวาละ 11,250 บาท คิดเป็นราคาประเมินประมาณ 9 ล้านบาท
หากใช้กรอบคัดกรองร้อยละ 60 จะได้เพดานตามหลักทรัพย์ประมาณ 5.4 ล้านบาท หากที่ดินมีภาระเดิมผูกอยู่ 1.5 ล้านบาท พื้นที่หลักประกันที่อาจเหลือจะอยู่ประมาณ 3.9 ล้านบาท
ตัวอย่างนี้แสดงให้เห็นว่า วงเงินไม่ได้ลดจากเปอร์เซ็นต์เพียงอย่างเดียว แต่ลดลงตั้งแต่ขั้นตอนกำหนดราคาประเมิน และต้องหักภาระเดิมออกอีกครั้ง
แม้เจ้าของจะเชื่อว่าที่ดินมีราคา 12 ล้านบาท แต่การวางแผน สินเชื่อมีหลักทรัพย์ค้ำประกัน ควรอ้างอิงมูลค่าที่ผู้ประเมินมีโอกาสยอมรับมากกว่าใช้ราคาประกาศสูงสุดในพื้นที่
ที่ดินข้างกันอาจรองรับวงเงินไม่เท่ากัน
สมมติที่ดินสองแปลงมีพื้นที่แปลงละ 400 ตารางวาและอยู่ในตำบลเดียวกัน แปลงแรกติดถนนสาธารณะกว้าง 12 เมตร มีหน้ากว้าง 35 เมตร รูปแปลงสม่ำเสมอ และระดับพื้นที่ใกล้เคียงกับถนน
แปลงที่สองอยู่ด้านหลัง ต้องใช้ทางร่วมกว้าง 3 เมตร มีลักษณะเป็นคอขวด และอยู่ต่ำกว่าระดับถนนประมาณหนึ่งเมตร หากพิจารณาเพียงราคาที่ดินเฉลี่ยของตำบล ทั้งสองแปลงอาจดูเหมือนมีมูลค่าใกล้กัน แต่ผู้ซื้อที่สามารถใช้ประโยชน์จากแปลงที่สองมีจำนวนจำกัดกว่า และต้องรับต้นทุนพัฒนาเพิ่มเติม
ผู้ประเมินจึงอาจกำหนดราคาต่อหน่วยหรือสัดส่วนที่ระมัดระวังกว่า ความแตกต่างดังกล่าวไม่ได้เกิดจากธนาคารใดธนาคารหนึ่งเป็นผู้กำหนดเพียงฝ่ายเดียว แต่เกิดจากคุณสมบัติและสภาพคล่องของทรัพย์แต่ละแปลง
ก่อนส่งประเมินควรตอบคำถามเกี่ยวกับที่ดินให้ได้
การเตรียมข้อมูลที่ดินเปล่าไม่ควรมีเพียงสำเนาโฉนด แต่ควรตอบคำถามสำคัญเกี่ยวกับทรัพย์ให้ชัดเจน ได้แก่
-
ที่ดินติดถนนสาธารณะหรือใช้ทางประเภทใด
-
หน้ากว้างและความลึกประมาณเท่าใด
-
รูปแปลงมีพื้นที่สูญเสียหรือไม่
-
ระดับที่ดินสูงหรือต่ำกว่าถนนเพียงใด
-
มีไฟฟ้า ประปา และระบบระบายน้ำเข้าถึงหรือไม่
-
การใช้ประโยชน์ตามผังเมืองรองรับกิจกรรมใด
-
มีภาระจำยอม สัญญาเช่า หรือบุคคลอื่นครอบครองหรือไม่
-
มีภาระจำนองหรือวงเงินเดิมผูกอยู่เท่าใด
-
มีข้อมูลซื้อขายจริงของแปลงใกล้เคียงหรือไม่
-
มีความเสี่ยงน้ำท่วมหรือข้อจำกัดทางกายภาพใดบ้าง
ข้อมูลเหล่านี้ช่วยให้ประเมินช่วงราคาที่เป็นไปได้ก่อนเสียค่าประเมินจริง และช่วยลดความคลาดเคลื่อนจากการใช้ราคาประกาศขายเพียงอย่างเดียว
สรุป มูลค่าที่ดินไม่ได้เกิดจากจำนวนไร่เพียงอย่างเดียว
ที่ดินเปล่าอาจใช้กรอบประเมินวงเงินเบื้องต้นประมาณร้อยละ 50–70 ของราคาประเมิน แต่ผลจริงขึ้นอยู่กับคุณสมบัติของที่ดินรายแปลง เอกสารสิทธิ ทางเข้า รูปแปลง หน้ากว้าง ผังเมือง สาธารณูปโภค ระดับพื้นที่ และภาระที่จดทะเบียนไว้ ล้วนสามารถทำให้มูลค่าต่างจากที่เจ้าของคาดหวังได้
การประเมิน สินเชื่อแบบมีหลักประกัน จึงไม่ควรเริ่มจากการนำราคาประกาศต่อตารางวามาคูณพื้นที่แล้วเลือกใช้เปอร์เซ็นต์สูงสุดทันที แนวทางที่รอบคอบกว่าคือเริ่มจากราคาประเมินที่มีความเป็นไปได้ ใช้สัดส่วนช่วงล่าง และหักภาระทั้งหมดที่ผูกกับทรัพย์ก่อน
ที่สำคัญต้องมองที่ดินจากมุมของผู้ซื้อรายใหม่ด้วยว่า สามารถเข้าถึง ใช้ประโยชน์ และพัฒนาได้ง่ายเพียงใด เพราะความสามารถในการเปลี่ยนมือคือปัจจัยสำคัญที่ทำให้ที่ดินขนาดเท่ากันรองรับวงเงินแตกต่างกัน
หากต้องการศึกษาต่อว่าที่ดินเปล่าถูกนำไปคำนวณร่วมกับราคาประเมิน ภาระเดิม และเพดานวงเงินอย่างไร สามารถอ่านบทความหลักเรื่อง หลักเกณฑ์ประเมินวงเงินจากทรัพย์สินของกิจการ เพื่อใช้ตรวจสอบความพร้อมก่อนดำเนินการประเมินทรัพย์จริง |